Türkiye’de öğretmen olmak, bir meslekten öte adeta bir hayatta kalma mücadelesi. Sürekli değişen müfredatlar, enflasyon altında ezilen maaşlar, ücretli öğretmenliğin adeta modern kölelik haline gelmesi, eğitimde kaliteyi artırmak yerine piyasalaştırmaya yönelik politikalar ve her şeyi bildiğini sanan veliler… Eğer bu sorunlardan en az birini yaşadıysanız, bu yazı tam size göre.
Öğretmenlik Neden Artık Saygın Bir Meslek Değil?
Eskiden “eli öpülesi” denilen öğretmenler artık kamuoyu gözünde ya tatil yapan şanslı memurlar ya da sosyal medyada prim peşinde koşan influencer’lar. Peki, bu algıyı ne değiştirdi?
- Ekonomik şartlar: 2024 yılı itibarıyla en düşük öğretmen maaşı 39.347 TL olarak açıklandı. Ancak enflasyon oranı göz önünde bulundurulduğunda, bu maaş hızla eriyor. Ücretli öğretmenler ise asgari ücretin bile altında çalışıyor ve hiçbir sosyal güvenceleri yok.
- Sistemin sürekli değişmesi: Bir sabah kalkıyorsunuz ve müfredat değişmiş. Yeni bir sınav sistemi, yeni bir ders içeriği ya da Milli Eğitim Akademisi gibi bir oluşum gündeme geliyor. 2025’te yürürlüğe girecek MEB Akademi Giriş Sınavı (MEB-AGS) ile öğretmen olmak daha da zorlaşacak.
- Velilerin öğretmene bakışı: Artık veliler öğretmeni otorite olarak değil, şikayet edilecek bir memur olarak görüyor. CİMER’e yapılan şikayetler, öğretmenlerin karar alma süreçlerindeki gücünü tamamen yok ediyor.
Ücretli Öğretmenlik: Modern Kölelik mi?
Ücretli öğretmenler, Türkiye’de eğitim sisteminin en büyük kanayan yaralarından biri. Ortalama bir ücretli öğretmen maaşı asgari ücretin bile altında. Bir öğretmenin bu parayla geçinmesi mümkün mü?
Bu sistemin çarpıklığı şu şekilde özetlenebilir:
- Kadrolu öğretmenlerin yaptığı aynı işi yapmalarına rağmen sigorta primleri tam yatmıyor.
- Yıl boyunca çalışıyorlar ama yazın maaş alamıyorlar.
- Her yıl “acaba tekrar görev alabilecek miyim?” kaygısıyla yaşıyorlar.
Özel Okullar: Eğitim mi Ticaret mi?
Özel okullar, artık eğitim kurumu olmaktan çok ticari işletmelere dönüştü. Öğretmen maaşları genellikle asgari ücret seviyesinde ve okul sahipleri karlarını artırmak için öğretmenlere neredeyse hiçbir hak tanımıyor.
Özel okul öğretmenleri genellikle:
- Düşük maaşlar ve güvencesiz sözleşmelerle çalışıyor.
- Haftanın 6 günü tam mesai yapıyor.
- Öğrenci ve veli memnuniyetine göre değerlendiriliyor, eğitim kalitesi ikinci planda kalıyor.
Öğretmenler Odası: Dert Küpü
Her öğretmenler odası, bir terapi seansı gibi başlar ama sonunda depresif bir hal alır. Negatif enerjiden kaçmak isteyen idealist öğretmenler bile burada umutsuzluğa kapılır. Konular genellikle şöyledir:
- Maaşlar ve geçim sıkıntısı
- Yeni gelen müfredatın saçmalıkları
- Velilerin saygısız tavırları
- Bir gün istifa etmeyi hayal eden öğretmenler
Özetle, öğretmenler odası artık bir mola yeri değil, bir dertleşme seansı.
Sosyal Medyada Öğretmenlik: Eğitimi mi Yaymak, Takipçi mi Kazanmak?
Son yıllarda sosyal medyada çocukları paylaşarak popüler olan öğretmenler de ayrı bir tartışma konusu. Eğitim içerikleri üretmek yerine öğrencilerini birer içerik malzemesi olarak kullanıyorlar.
Peki, bunun etik olup olmadığı tartışılırken neden kimse şunu sormuyor:
- Öğretmenler neden sosyal medyada fenomen olmaya çalışıyor?
- Eğitimle ilgili içerik üretmek yerine neden özel hayatlarını sergiliyorlar?
- Eğitim fakültelerinden mezun olan öğretmenler neden atanmak yerine “influencer” olmayı tercih ediyor?
Sınavların Öğretmenlere Etkisi: ALES, ÖABT, MEB-AGS
Öğretmen olmak için sadece KPSS yeterli değil. Şimdi üzerine ALES, ÖABT ve MEB-AGS gibi yeni sınavlar da eklendi. Eğitimcilerin bilgi ve becerisi yerine, sınav başarısı ölçülerek öğretmenler seçiliyor.
Bu durum, öğretmenlerin sadece test çözen bireyler haline gelmesine neden oluyor. Gerçek pedagojik yeterlilikler ise göz ardı ediliyor.
Öğretmenlik Mesleği Nereye Gidiyor?
Türkiye’de öğretmenlik mesleği, giderek itibarsızlaştırılıyor. Eğer bu gidişat değişmezse:
- Nitelikli öğretmenler mesleği terk edecek.
- Eğitim kalitesi daha da düşecek.
- Özel okulların ticari sistemleri eğitimde tamamen hakim olacak.
Bu yazıyı okuyan öğretmenler belki de sadece dertlerini bir kez daha dile getirmiş olacaklar ama değişim için ses çıkarmak zorundayız. Çünkü öğretmenlik sadece bir meslek değil, geleceği inşa eden bir sanat.
Peki sizce öğretmenlerin şu anki durumu ne? Yorumlarınızı mutlaka bekliyoruz.
Kaynaklar:
- Eğitim-Sen 2024 Eğitim Raporu
- TRT Haber: 2024 Eğitim Düzenlemeleri
- Fotoğraf: fauxels: https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/bir-kara-tahta-uzerinde-yazan-adam-3184658/
Bir yanıt yazın