Barnabas İncili Nerede?

Barnabas İncili, dinler tarihi, paleografi ve uluslararası teopolitik spekülasyonlar alanında modern dönemin en karmaşık ve tartışmalı metinlerinden biri olarak kabul edilmektedir. İsa’nın yaşamını, dört kanonik İncil (Matta, Markos, Luka, Yuhanna) ile benzer bir yapısal formda sunmasına rağmen, Hristiyanlığın temel dogmalarını kökten sarsan ve İslam inancıyla paralel bir kristoloji geliştiren bu eser, yüzyıllardır hem akademik hem de istihbari bir muamma olarak varlığını sürdürmektedir.¹ Metnin Havari Barnabas’a atfedilmesi, içeriğinde İsa’nın tanrısallığının reddedilmesi ve İslam Peygamberi Muhammed’in ismen müjdelenmesi, eseri sadece teolojik bir metin olmaktan çıkarıp dinler arası polemiklerin ve devletler düzeyindeki gizli operasyon iddialarının odağına yerleştirmiştir.³ Bu inceleme, Viyana, Madrid ve Türkiye’deki nüshalar üzerinden Barnabas İncili’nin kökenlerini, fiziksel kanıtlarını ve tarihsel gerçekliklerini en derinlemesine perspektifle ele almaktadır.

Viyana Yazması Cod. 2662: Fiziksel ve Tarihsel Analiz

Barnabas İncili’nin günümüze ulaşan en eksiksiz ve en eski birincil tanığı, Avusturya Ulusal Kütüphanesi’nde (Österreichische Nationalbibliothek) Cod. 2662 raf numarasıyla muhafaza edilen İtalyanca nüshadır.⁶ Bu yazmanın fiziksel özellikleri, metnin gerçek yazılış tarihine dair en somut bilimsel verileri sunması bakımından kritik öneme sahiptir.

Fiziksel Tanımlama ve Malzeme Özellikleri

Viyana nüshası, 155 x 110 mm boyutlarında, küçük bir oktavo formunda kağıt üzerine yazılmış bir el yazmasıdır.⁶ Toplamda 229 yapraktan (folyodan) oluşan bu eser, her sayfada yaklaşık 18-19 satırlık tek sütunlu bir düzene sahiptir.¹ Yazmanın en dikkat çekici özelliklerinden biri, 18. yüzyılın başında John Toland tarafından yapılan ilk incelemelerde vurgulanmıştır. Toland, yazmanın “Türk usulü sakızlanmış ve parlatılmış” bir kağıt üzerine yazıldığını ve cildinin “Türk tarzında” (Turkish manner) yapıldığını belirtmiştir.¹ Bu durum, metnin Doğu ile olan fiziksel bağlantısını düşündürse de, modern paleografik incelemeler daha farklı bir gerçeğe işaret etmektedir.

Kağıt üzerindeki filigran analizleri, bu kağıdın 16. yüzyılın son çeyreğine, muhtemelen Venedik veya Kuzey İtalya menşeli kağıt üretimlerine ait olduğunu kesin olarak ortaya koymaktadır.⁸ Yazmanın dili İtalyanca olmakla birlikte, sayfa kenarlarında (marginalia) Arapça notlar, Kur’an referansları ve teolojik şerhler bulunmaktadır.⁶ Bu Arapça notların varlığı, yazmanın İslam dünyasına aşina veya İslam’a geçmiş bir İtalyan ya da Morisko tarafından kullanıldığını veya bizzat kaleme alındığını göstermektedir.

Yazmanın Provans Geçmişi ve Keşfi

Yazmanın kaydedilmiş tarihi, John Frederick Cramer’in metni Amsterdam’da bir diplomattan (muhtemelen İtalyan tarihçi Gregorio Leti’nin kütüphanesinden) elde etmesiyle başlar.⁶ Cramer, bu nadir eseri 1713 yılında Savoy Prensi Eugene’e sunmuştur. Prens’in 1738 yılındaki ölümünün ardından, muazzam kütüphanesiyle birlikte bu yazma da Viyana’daki kütüphaneye devredilmiştir.¹ Yazmanın 1. ve 2. sayfalarında bir ithaf önsözü bulunmakta, bunu 17 adet boş sayfa takip etmektedir; bu yapısal özellik, yazmanın başlangıçta daha geniş bir derleme veya koleksiyonun parçası olarak tasarlandığını düşündürmektedir.⁶

Parametre	Viyana Yazması (Cod. 2662) Verileri
Materyal	Kaliteli Filigranlı Kağıt (16. yy sonu)
Boyutlar	155 x 110 mm (Oktavo)
Dil ve Yazı	İtalyanca (Kenarlarda Arapça notlar ile)
Bölüm Yapısı	222 Bölüm, 229 Yaprak
Bağlama ve Cilt	Oryantal/Türk Tarzı Ciltleme
Keşif Tarihi	1709 (Amsterdam)

Madrid Yazması MS 2831 ve İspanyolca Nüsha Sorunu

Barnabas İncili’nin ikinci ana damarı, İspanyolca dilinde yazılmış olan Madrid nüshasıdır. Viyana yazması fiziksel olarak günümüze ulaşmışken, orijinal İspanyolca yazma 19. yüzyılda kaybolmuş, ancak 18. yüzyıldan kalma kopyaları ve detaylı betimlemeleri üzerinden literatürdeki yerini korumuştur.¹

Morisko Kökenleri ve İbrahim el-Taybil

İspanyolca nüshanın tarihsel izi, 1634 yılında Tunus’ta yaşayan bir Morisko (İspanya’dan sürülen veya Hristiyanlığa zorlanan Müslüman) olan İbrahim el-Taybil (İspanyol ismiyle Juan Pérez) tarafından yazılan bir mektupta sürülmektedir.¹ El-Taybil, bu mektubunda “Aziz Barnabas’ın İncili”nden bahsederek, bu metnin hakikati içerdiğini savunmuştur.¹ Bu referans, metnin 17. yüzyılın başlarında Kuzey Afrika ve İspanya’daki Morisko toplulukları arasında gizlice dolaşımda olduğunu kanıtlamaktadır. 1734 yılında George Sale, Kur’an çevirisinde bu İspanyolca yazmadan genişçe bahsetmiş ve metnin bir kopyasının Dr. Thomas Monkhouse’un elinde olduğunu kaydetmiştir.¹

Sidney Kopyası ve Modern Analizler

Uzun süre “kayıp” olarak nitelendirilen İspanyolca metin, 1970’lerde Sidney Üniversitesi Fisher Kütüphanesi’nde bulunan 18. yüzyıla ait bir kopya (MS 2831) sayesinde yeniden bilimsel olarak analiz edilebilmiştir.¹ Bu nüshanın yaklaşık 420 sayfa olduğu ve Viyana yazmasıyla neredeyse birebir örtüştüğü görülmüştür.¹ Ancak Sidney kopyası üzerinde yapılan filolojik incelemeler, İspanyolca metindeki dilsel hataların ve İtalyanca kelime yapılarının varlığının, İtalyanca metnin (Viyana nüshası) orijinal olduğunu, İspanyolca metnin ise ondan yapılmış bir tercüme olduğunu ortaya koymuştur.⁸

Türkiye’deki “Barnabas” Bulguları: Ankara ve Hakkari Efsaneleri

Barnabas İncili tartışmalarının Türkiye ayağı, akademik araştırmalardan ziyade istihbarat iddiaları, gizli operasyonlar ve popüler komplo teorileriyle iç içe geçmiştir. Türkiye’de iki ana anlatı bulunmaktadır: 2012’de Ankara’da ortaya çıkan el yazması ve 1980’lerde Hakkari’de bulunduğu iddia edilen kayıp nüsha.⁵

Ankara Etnografya Müzesi’ndeki El Yazması

2012 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara Etnografya Müzesi’nde koruma altına alınan ve yaklaşık 1500-2000 yıllık olduğu iddia edilen bir İncil’in varlığını teyit etmiştir.⁵ Deri üzerine altın yaldızlı Süryanice harflerle yazılmış olan bu eser, bir kaçakçılık operasyonu sırasında ele geçirilmiş ve 8 yıl boyunca adli emanette tutulmuştur.¹²

Ancak, bu eserin gerçek bir Barnabas İncili olup olmadığı konusunda bilimsel çevreler oldukça temkinlidir. İlk incelemelerde, metnin Süryanice (Aramice kökenli) olduğu ve 5. yüzyıla tarihlendiği öne sürülse de, paleografik veriler bu iddiayı desteklememektedir.¹² Bazı uzmanlar, metnin dilsel yapısının modern bir sahteciliğe veya çok daha geç bir döneme ait olduğunu, üzerindeki yazıların dilbilgisi hataları içerdiğini belirtmişlerdir.¹³ Buna rağmen, eserin piyasa değerinin 40 milyon lira civarında olduğu iddia edilmiş ve Vatikan’ın bu metni incelemek için resmi talepte bulunduğu yönünde haberler yayılmıştır.⁵

Hakkari 1986 ve İstihbarat İddiaları

Türkiye’deki Barnabas efsanesinin en derin tabakasını Hakkari’de 1980’li yıllarda bulunduğu iddia edilen nüsha oluşturur. İddiaya göre, 1986 yılında Hakkari’nin Uludere ilçesi yakınlarındaki bir mağarada köylüler tarafından bulunan ve “Havari Barnabas’ın el yazısı” olduğu öne sürülen çok eski bir İncil, Özel Harp Dairesi (ÖHD) veya JİTEM gibi yapılar tarafından ele geçirilmiştir.¹⁴

Bu anlatının en dikkat çekici kısımları şunlardır:

Muhsin Yazıcıoğlu Bağlantısı: Büyük Birlik Partisi lideri Muhsin Yazıcıoğlu’nun helikopter kazasındaki ölümünün, bu İncil’in fotoğraflarına sahip olması veya içeriğindeki bazı sırları bilmesiyle bağlantılı olduğu iddia edilmiştir.¹⁴
Hamza Bekir Olayı: Barnabas İncili üzerinde araştırma yapan araştırmacı-yazar Hamza Bekir’in şüpheli bir suikasta kurban gittiği, bu suikastın arkasında İncil’in deşifre olmasını istemeyen güçlerin bulunduğu öne sürülmüştür.¹⁵
Kozmik Oda ve Gizleme: Kitabın bir dönem Ankara’da bir bankanın kiralık kasasında veya Genelkurmay bünyesindeki “Kozmik Oda”da saklandığı, nüshanın Hristiyan dünyasını çökertecek kadar sarsıcı bilgiler içerdiği iddia edilmektedir.¹⁶

Bu iddiaların hiçbirine dair somut, fiziksel veya belgelenmiş bir kanıt kamuoyuna sunulmamıştır. Ancak bu anlatıların varlığı, Barnabas İncili’nin Türkiye’deki algısının sadece dini değil, aynı zamanda bir “milli güvenlik” ve “istihbarat savaşı” meselesi olarak kurgulandığını göstermektedir.

Tarihsel ve Coğrafi Anakronizmlerin Bilimsel İncelemesi

Akademik dünyada Barnabas İncili’nin 1. yüzyıla ait orijinal bir metin olmadığını kanıtlayan en kesin veriler, metnin bizzat kendi içinde barındırdığı tarihsel, coğrafi ve kültürel hatalardır. Birinci yüzyılda yaşamış bir Filistinli olan Havari Barnabas’ın yapması imkansız olan bu hatalar, yazarın Orta Çağ sonu Avrupası’nda yaşamış biri olduğunu açıkça göstermektedir.²

Coğrafi Hatalar ve Deniz Yolculukları

Metnin 20. ve 21. bölümlerinde İsa’nın gemiyle Celile Denizi üzerinden Nasıra’ya gittiği ve oradan Kefernahum’a “çıktığı” anlatılmaktadır.¹ Bu anlatı, gerçek coğrafi verilerle tam bir çelişki içindedir:

Nasıra: Deniz seviyesinden yaklaşık 400 metre yükseklikte, dağlık bir iç bölgedir. Deniz kıyısında değildir ve oraya gemiyle gitmek fiziksel olarak imkansızdır.¹⁷
Kefernahum: Celile Denizi’nin kıyısındadır. Dolayısıyla Nasıra’dan Kefernahum’a gidildiğinde “çıkılmaz,” aksine “inilir”.¹
Ninova: Metinde Ninova’nın Akdeniz kıyısında olduğu iddia edilir (Bölüm 63); ancak Ninova, Mezopotamya’da (bugünkü Musul yakınları), denizden yüzlerce kilometre içeridedir.¹

Kronolojik ve Siyasi Yanılgılar

Barnabas İncili, İsa’nın doğumu ve gençliği dönemindeki yöneticiler hakkında ciddi kronolojik hatalar içermektedir. 3. bölümde İsa doğduğunda Pontius Pilatus’un vali olduğu iddia edilir.¹ Oysa Pilatus’un göreve başlama tarihi M.S. 26 yılıdır; yani İsa doğduğunda Pilatus henüz bölgede değildir.¹ Benzer şekilde, metinde Yahudi yüksek konseyinin liderleri olarak geçen Hannas ve Kayafa’nın başkahinlik dönemleri de İsa’nın yetişkinlik yıllarına (M.S. 18-36) tekabül eder, doğumuna değil.¹

Kültürel ve Ekonomik Unsurlar

Metinde geçen günlük yaşam detayları, antik Filistin’den ziyade 14-16. yüzyıl Avrupa’sını tasvir etmektedir:

Şarap Fıçıları: Bölüm 152’de şarabın tahta fıçılarda (casks) saklandığından bahsedilir.¹ Antik Filistin’de şarap tulumlarda veya seramik küplerde (amphorae) muhafaza edilirdi. Tahta fıçı kullanımı, o dönemde Roma İmparatorluğu’nun bu bölgesinde bilinmeyen bir Kuzey Avrupa geleneğidir.¹
Jübile Yılı: Metin, Jübile yılının her 100 yılda bir kutlandığını söyler (Bölüm 82). Yahudi yasasına (Levililer 25) göre bu süre 50 yıldır.¹ Ancak Katolik Kilisesi’nde Papa Boniface VIII, 1300 yılında ilk kez 100 yıllık Jübile’yi ilan etmiştir; bu durum metnin yazarının 1300 yılından sonra yaşadığının en net kanıtıdır.¹

Hata Türü	Barnabas İncili İddiası	Tarihsel Gerçeklik	Akademik Çıkarım
Coğrafya	Nasıra’ya gemiyle gidilir.	Nasıra dağlık iç bölgededir.	Yazar bölgeyi tanımıyor.
Siyaset	İsa doğduğunda Pilatus valiydi.	Pilatus M.S. 26’da atandı.	Kronolojik tutarsızlık.
Ekonomi	Şarap tahta fıçılardadır.	Şarap tulum/küplerde saklanırdı.	Orta Çağ Avrupa etkisi.
Dini Takvim	Jübile 100 yılda birdir.	Tevrat’ta 50; Vatikan’da 1300 sonrası 100.	14. yüzyıl sonrası köken.

Teolojik Dekonstrüksiyon: İslamlaştırılmış Kristoloji

Barnabas İncili’nin en çarpıcı yönü, Hristiyanlığın merkezi doktrinlerini reddederek bunları İslami bir çerçeveye oturtmaya çalışmasıdır. Ancak bu çaba sırasında hem Hristiyan teolojisiyle hem de ironik bir şekilde İslam teolojisiyle bazı noktalarda çelişkiye düşer.²

İsa’nın Tanrısallığının Reddi ve Mesih Kavramı

Metinde İsa, kendisinin Tanrı’nın Oğlu olduğu iddiasını bir küfür olarak nitelendirir ve sadece bir elçi olduğunu vurgular.³ Metnin 42. ve 96. bölümlerinde İsa açıkça “Ben Mesih değilim” der.¹ Bu durum İslam teolojisi açısından büyük bir sorundur; çünkü Kur’an-ı Kerim İsa’yı defalarca “el-Mesih” (Al-i İmran 3:45, Nisa 4:171) olarak tanımlar.² Barnabas İncili’ne göre Mesih, İsa’dan sonra gelecek olan Muhammed’dir.¹ Bu yanlış anlama, muhtemelen yazarın “Mesih” unvanını “Tanrı’nın Oğlu” veya “İlahi Kurtarıcı” ile eşanlamlı sanmasından ve İslam’ın son peygamber vurgusunu bu unvana yüklemek istemesinden kaynaklanmaktadır.¹⁷

Çarmıha Gerilme ve Yahuda İskariyot Teorisi

Barnabas İncili’ne göre İsa çarmıha gerilmemiştir. Yahuda İskariyot, Tanrı’nın bir mucizesiyle İsa’ya tıpatıp benzetilmiş ve askerler tarafından İsa sanılarak yakalanıp çarmıha gerilmiştir.³ Metin, İsa’nın bu olaylar sırasında üçüncü kat göğe yükseltildiğini ve orada dünyanın sonuna kadar kalacağını anlatır.⁴ Havarilerin bile bu benzerlik karşısında aldanıp İsa’nın öldüğüne inandıkları, ancak Barnabas’ın bu gizli gerçeği bildiği iddia edilir.⁴ Bu anlatı, İslam geleneğindeki “İsa’nın ölmediği” inancını desteklese de, kanonik metinlerden yapılan radikal bir “ikame” (substitution) yorumudur.⁵

Muhammed’in Müjdelenmesi (Paraklit Tartışması)

Barnabas İncili’nde Muhammed ismi (veya Ahmet varyantı) metin içerisinde açıkça zikredilir.¹ Yuhanna İncili’ndeki “Paraklit” (Tesellici/Yardımcı) kavramı, bu metinde doğrudan İslam peygamberine atıf yapacak şekilde yeniden kurgulanmıştır.¹¹ Metne göre İsa, kendisinden sonra gelecek olan “Allah’ın Elçisi Muhammed” için yolu hazırlayan bir habercidir.⁴

Edebi Bağımlılıklar: Dante ve Latin Vulgata Etkisi

Metnin Orta Çağ kökenlerine dair en sarsıcı kanıtlar, yazarın 14. yüzyıl İtalyan edebiyatına ve Latin dilli Hristiyan metinlerine olan doğrudan bağımlılığıdır.

İlahi Komedya ve Dokuz Gök Doktrini

Barnabas İncili’nde cennetin dokuz kattan oluştuğu anlatılır. Bu kozmoloji, İslam’daki yedi kat gök anlayışından ziyade, Dante Alighieri’nin İlahi Komedya (Divina Commedia) eserindeki evren tasarımıyla birebir örtüşmektedir.² Ayrıca metinde kullanılan “dei falsi e bugiardi” (sahte ve yalancı tanrılar) ifadesi, Dante’nin Inferno (Cehennem) kısmındaki karakteristik bir dizedir.⁸ Bu dilsel ve kavramsal paralellikler, metnin orijinalinin İtalyanca olduğunu ve Dante’den sonra yazıldığını matematiksel bir kesinlikle kanıtlamaktadır.²

Vulgata ve İncil Harmonizasyonu

Barnabas İncili’ndeki Eski Ahit alıntıları, Yunanca Septuagint veya İbranice metinlerden değil, Aziz Jerome’un 4. yüzyıl sonunda tamamladığı Latin Vulgata çevirisinden alınmıştır.² Yazar, Tatian’ın Diatessaron (Dörtlü İncil Harmonisi) tekniğine benzer şekilde, dört kanonik İncil’in bölümlerini kesip biçerek kendi anlatısına eklemlemiştir.¹ Örneğin, İsa’nın doğumu anlatılırken Luka ve Matta’nın unsurları kronolojik hatalarla birleştirilmiştir.¹

Morisko Teorisi: Metnin Muhtemel Yazarı ve Politik Ortamı

Bilimsel konsensüs, Barnabas İncili’nin 16. yüzyılın sonunda İspanya’daki Morisko çevrelerinde, İslam ve Hristiyanlık arasında sıkışmış entelektüeller tarafından üretildiği yönündedir.⁸

“Kutsal Sahtecilik” Geleneği

yüzyıl İspanyası’nda (Granada), Engizisyon baskısı altındaki Moriskoların varlıklarını korumak için “Kurşun Kitaplar” (Libros Plúmbeos) gibi sahte antik belgeler ürettikleri bilinmektedir.¹⁹ Bu belgelerin amacı, Arapçanın İspanya’daki kadim varlığını ve İslam’ın Hristiyanlıkla aslında bir bütün olduğunu kanıtlamaktır. Barnabas İncili de bu “kutsal sahtecilik” (pious forgery) akımının en sofistike örneğidir.¹⁹

Muhtemel Yazar Adayları

Araştırmacı Gerard Wiegers, metnin yazarının İspanyol tıp doktoru ve Morisko bilgini Alonso de Luna (Müslüman adıyla Muhammed Ebu’l-Asi) olabileceğini öne sürmüştür.²² De Luna, İtalyanca, İspanyolca, Arapça ve Latince bilen, hem Hristiyan hem de İslam kaynaklarına hakim bir figürdür. Viyana yazmasının girişindeki “Fra Marino” (Denizci Keşiş) karakterinin ise, metne meşruiyet kazandırmak için uydurulmuş bir edebi maske olduğu düşünülmektedir.⁹

Vatikan ve “Gizli Arşivler” Gerçeği

Popüler anlatılarda sıkça geçen “Vatikan bu kitabı gizliyor” iddiası, tarihsel belgelerle çürütülmektedir. Vatikan Gizli Arşivleri (Archivio Apostolico Vaticano) 1881’den beri araştırmacılara açıktır ve orada Barnabas İncili’nin (Viyana veya Madrid nüshası gibi 16. yy versiyonlarının) saklandığına dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır.⁵

Gelasian Kararnamesi Yanılgısı

yüzyıla ait Decretum Gelasianum, “Barnabas adıyla anılan bir İncil”i yasaklı kitaplar listesine koymuştur.¹ Ancak bu antik atfın, bugün elimizdeki 16. yüzyıl tarihli İtalyanca metinle içerik olarak hiçbir alakası yoktur.¹ 16. yüzyıldaki anonim yazar, muhtemelen bu antik listenin varlığını biliyordu ve kendi uydurduğu metne “antik ve yasaklı” bir hava katmak için Barnabas ismini seçti.¹⁹

Tarihsel Gerçeklik ile İnanç Spekülasyonu Arasındaki Denge

Barnabas İncili üzerine yapılan dünya tarihindeki en kapsamlı akademik ve araştırmacı inceleme, eserin 1. yüzyıla ait bir havari yazması değil, 16. yüzyılın kompleks dini-politik atmosferinde üretilmiş bir “İslam-Hristiyanlık sentezi” girişimi olduğunu ortaya koymaktadır.

Viyana nüshası fiziksel olarak 16. yüzyıl sonu İtalyan kağıdı ve cildiyle tarihlenmişken; Madrid nüshası metnin Morisko toplulukları arasındaki ideolojik işlevini belgelemektedir.⁶ Türkiye’deki Ankara ve Hakkari anlatıları ise, metnin 20. yüzyılda ulusal kimlik ve istihbari spekülasyonlar için nasıl bir kaldıraç olarak kullanıldığını göstermektedir.¹² Bilimsel veriler (karbon testleri olmasa bile paleografik ve filolojik kanıtlar), metnin Dante’den, Vulgata’dan ve Orta Çağ sonu Avrupası’nın coğrafi algısından beslendiğini net bir şekilde ispatlamaktadır.²

Sonuç olarak Barnabas İncili, teolojik bir hakikat belgesi olmaktan ziyade, baskı altındaki bir azınlığın (Moriskoların) kültürel direnişinin, dinler arası polemik tarihinin ve modern dönem komplo teorilerinin en nadide ve en etkileyici “edebi artefaktlarından” biri olarak tarihteki yerini almaktadır. Metnin içeriği ne kadar anakronik olursa olsun, yarattığı toplumsal ve siyasal etki, onun tarihsel bir gerçeklik olarak incelenmesini zorunlu kılmaktadır.

Alıntılanan çalışmalar

Gospel of Barnabas – Wikipedia, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Gospel_of_Barnabas
The Gospel of Barnabas – rrimedia.org > Resources > Video, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://rrimedia.org/Resources/Video/ArtMID/1346/ArticleID/93/The-Gospel-of-Barnabas
Barnabas – Wikipedia, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Barnabas
Gospel of Barnabas – Engage International – Apologetics Podcast, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.engagein.org/gospel-of-barnabas-episode-37/
Why the ‘Gospel of Barnabas’ is a Medieval Fake | Catholic Answers Magazine, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.catholic.com/magazine/online-edition/why-the-gospel-of-barnabas-is-a-medieval-fake
Vienna, Österreichische Nationalbibliothek, Cod. 2662 – NASSCAL, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.nasscal.com/manuscripta-apocryphorum/vienna-osterreichische-nationalbibliothek-cod-2662/
Gospel of Barnabas | PDF | Messiah | Jesus In Islam – Scribd, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.scribd.com/document/276099084/Gospel-of-Barnabas
THE GOSPEL OF BARNABAS AND THE DIATESSARON, erişim tarihi Mart 30, 2026, http://ecclesia.relig-museum.ru/pdf/Gospel%20of%20Barnabas.pdf
p1eo2ndfn31ab1k4cjr81u3ke3m4 – Unknown | Library – Madrasah, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://madrasah.co.uk/books/?book=gospel-of-barnabas
The Style and Form of Heterodoxy: John Toland’s Nazarenus and Pantheisticon | Clandestine Philosophy – University of Toronto Press, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://utppublishing.com/doi/10.3138/9781487504618.013
The gospel of barnabas | DOC – Slideshare, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.slideshare.net/slideshow/the-gospel-of-barnabas/16081922
TAY-Arkeoloji, Sanat Tarihi, Kültür Varlıkları, Koruma, Tahribat Haberleri Aylık Arşivi, erişim tarihi Mart 30, 2026, http://tayproject.org/haberarsiv20122.html
Esrarengiz İncil Ankara’da – Agos, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.agos.com.tr/tr/haber/esrarengiz-incil-ankara-da-670
erişim tarihi Ocak 1, 1970, https://www.haber7.com/guncel/haber/849911-yazicioglunun-ajandasi-ve-barnabas-incili-sirri
erişim tarihi Ocak 1, 1970, https://www.sabah.com.tr/gundem/2012/03/11/barnabas-incilini-okudu-olduruldu-mu
erişim tarihi Ocak 1, 1970, https://www.gazeteduvar.com.tr/pazar/2017/01/29/barnabas-efsanesi-ve-gercekler/
What official statements represent Christianity’s position on the Gospel of Barnabas?, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://christianity.stackexchange.com/questions/8469/what-official-statements-represent-christianitys-position-on-the-gospel-of-barn
The writings of St Barnabas, erişim tarihi Mart 30, 2026, http://barnabas-oldham.co.uk/gospel_of_barnabas.htm
The “Gospel of Barnabas” in recent research – Christlich-Islamische Gesellschaft, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.chrislages.de/barnarom.htm
The Diatessaron, Canonical or Non-canonical? Rereading the Dura Fragment* | New Testament Studies | Cambridge Core, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.cambridge.org/core/journals/new-testament-studies/article/diatessaron-canonical-or-noncanonical-rereading-the-dura-fragment/CEAD3F0D807EEF223634AA2EFACF4844
Gospel of Barnabas: Its True Value – Muhammadanism, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.muhammadanism.org/campbell/barnabas_letter_format.pdf
(PDF) In Pursuit of a ‘True’ Gospel: Riḍā’s Arabic Edition Of The Gospel Of Barnabas, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.researchgate.net/publication/345853633_In_Pursuit_of_a_’True’_Gospel_Rida’s_Arabic_Edition_Of_The_Gospel_Of_Barnabas
Ambrosini & Willis – The Secret Archives of The Vatican (1969) | PDF | Pope – Scribd, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://www.scribd.com/document/827715154/Ambrosini-Willis-The-Secret-Archives-of-the-Vatican-1969
Papal Justice in the Late Middle Ages – dokumen.pub, erişim tarihi Mart 30, 2026, https://dokumen.pub/download/papal-justice-in-the-late-middle-ages-9781472482266-9781317084273-9781472482273-9781472482280-9781315599359.html