1. Kara Bütçe Nedir?

Kara bütçe, ABD hükümetinin askeri araştırma, istihbarat operasyonları ve gizli projeler için ayırdığı, kamuoyuna açıklanmayan fonlardan oluşur. Bu bütçe, genellikle Savunma Bakanlığı ve Ulusal İstihbarat Programı (NIP) ile Askeri İstihbarat Programı (MIP) kapsamında finanse edilir. Edward Snowden’ın 2013’te sızdırdığı belgelere göre, 2012’de ABD’nin kara bütçesi 52,8 milyar dolar olarak tahmin edilmiştir, bu rakam 2018’de 81,1 milyar dolara yükselmiştir (59,9 milyar dolar NIP, 21,2 milyar dolar MIP).

Kara bütçenin temel özellikleri:

• Gizlilik: Projeler, “özel erişim programları” (SAP) olarak sınıflandırılır ve yalnızca sınırlı sayıda kişi tarafından erişilebilir.
• Kod Adları: Projeler, “TRACTOR NAIL”, “RETRACT MAPLE” gibi gizemli kod adlarıyla anılır.
• Denetim Eksikliği: Kongre’nin bazı üyeleri bütçeyi onaylasa da, detaylar genellikle paylaşılmaz, bu da şeffaflık tartışmalarına yol açar.
• Finansman: Fonlar, CIA, NSA, Ulusal Keşif Ofisi (NRO) ve diğer istihbarat birimlerine dağıtılır. Örneğin, 2013’te CIA’ya 14,7 milyar dolar, NSA’ya 10,8 milyar dolar ve NRO’ya 10,3 milyar dolar ayrılmıştır.

2. Kara Bütçe ve Hipersonik Silahlar

Kara bütçe, hipersonik silahlar gibi ileri teknoloji projelerinin geliştirilmesi için önemli bir finansman kaynağıdır. Hipersonik silahlar, Mach 5’in üzerinde hızlara ulaşabilen ve manevra kabiliyeti yüksek sistemlerdir. ABD’nin bilinen hipersonik silah programları şunlardır:

• Long-Range Hypersonic Weapon (LRHW) / Dark Eagle: ABD Ordusu’nun HGV’si, 2024’te başarılı testler geçirmiş, 300 adet üretimi planlanmaktadır. Her birinin maliyeti yaklaşık 41 milyon dolardır.
• Conventional Prompt Strike (CPS): Donanma için geliştirilen bir HGV, 2025’te konuşlandırılması hedefleniyor.
• Hypersonic Air-Launched Offensive (HALO): İptal edilmiş bir proje, ancak benzer projelerin gizli olarak devam ettiği speküle ediliyor.

2.1. Bilinmeyen Hipersonik Silah Projeleri

Kara bütçenin gizli doğası, “bilinmeyen” hipersonik silah projelerinin varlığını mümkün kılar. Bazı ipuçları ve spekülasyonlar:

• Lockheed Martin Skunk Works: Lockheed Martin’in araştırma birimi Skunk Works, geçmişte SR-71 Blackbird ve F-117 Nighthawk gibi kara bütçe projelerini geliştirmiştir. Hipersonik alanda “Aurora” adlı efsanevi bir projenin varlığı yıllardır tartışılır, ancak resmi bir doğrulama yoktur.
• Gizli Test Alanları: Nevada Test Sahası ve Area 51, kara bütçe projelerinin test edildiği bilinen yerlerdir. Hipersonik silahların da burada test edildiği düşünülmektedir.
• Döner Patlatmalı Motorlar (RDE): Venus Aerospace’in 3D yazıcıyla ürettiği RDE tabanlı hipersonik sistemler, kara bütçe fonlarıyla desteklenmiş olabilir, ancak detaylar gizlidir.

Kara bütçenin büyüklüğü (2019’da 81,1 milyar dolar), hipersonik silahlar gibi yüksek maliyetli projelerin gizli geliştirilmesini destekleyecek kaynaklara işaret eder. Örneğin, Reddit’te bir kullanıcı, kara bütçenin konvansiyonel silahların (örneğin, LRASM füzeleri) gizli üretimini artırmak için kullanılabileceğini öne sürmüştür. Bu, sürpriz bir caydırıcılık avantajı sağlayabilir, ancak böyle bir uygulamanın kanıtı sınırlıdır.

3. Yeraltı Şehirleriyle Olası Bağlantılar

Yeraltı şehirleri, özellikle Soğuk Savaş döneminde nükleer sığınaklar veya gizli tesisler olarak kullanılmıştır. ABD’de SubTropolis (Kansas City, Missouri) gibi yeraltı kompleksleri, depolama ve iş faaliyetleri için kullanılır, ancak hipersonik silahların depolanması veya test edilmesi için kullanıldığına dair kanıt yoktur.

• SubTropolis: 5,1 milyon m²’lik bu yeraltı kompleksi, ticari amaçlarla kullanılıyor, ancak sağlam yapısı teorik olarak gizli askeri projeler için uygun olabilir.
• Area 51 ve Nevada Test Sahası: Bu bölgeler, kara bütçe projelerinin (örneğin, hipersonik silah testleri) yapıldığı yeraltı tesisleriyle ilişkilendirilir. Ancak, bu tesisler daha çok test amaçlıdır, depolama için kullanıldığına dair kesin bilgi yoktur.
• Çin’in Büyük Yeraltı Duvarı ile Karşılaştırma: Çin’in yeraltı tünel ağı, hipersonik silahların depolanması veya taşınması için kullanıldığına dair spekülasyonlarla anılır. ABD’de benzer bir ağın varlığı bilinmemekle birlikte, kara bütçe fonlarının gizli yeraltı tesisleri finanse ettiği düşünülebilir.

4. Etik ve Şeffaflık Tartışmaları

Kara bütçe projeleri, şeffaflık eksikliği nedeniyle eleştirilir:

• Denetim Sorunları: Kongre’nin sınırlı erişimi, projelerin kötüye kullanılma riskini artırır. Örneğin, Ulusal Keşif Ofisi’nin 300 milyon dolarlık bir binayı kara bütçeyle gizlediği ortaya çıkmıştır.
• Maliyet: Kara bütçenin 2019’da 81,1 milyar dolara ulaşması, bu fonların eğitim veya sağlık gibi alanlardan daha fazla harcandığını gösteriyor.
• Komplo Teorileri: X platformunda, kara bütçenin uzay silahları, hipersonik projeler veya hatta “uzaylı teknolojileri” için kullanıldığına dair spekülasyonlar dolaşmaktadır, ancak bunlar kanıtlanmamıştır.

5. Türkiye Bağlamı

Türkiye’de “örtülü ödenek” (discretionary funds), benzer bir gizli bütçe mekanizması olarak kullanılır ve 2015’ten itibaren cumhurbaşkanlığına da tahsis edilmiştir. Ancak, Türkiye’nin hipersonik silah projeleri (örneğin, Tayfun füzesi) için örtülü ödeneğin kullanıldığına dair kesin bilgi yoktur. İncirlik Hava Üssü’nde ABD’ye ait nükleer silahların bulunduğu bilinmektedir, ancak hipersonik silahlarla bağlantılı bir yeraltı tesisi olduğuna dair kanıt yoktur.

6. Gelecek Perspektifi

Kara bütçe, hipersonik silahların geliştirilmesinde kritik bir rol oynayabilir. ABD, Çin ve Rusya arasındaki hipersonik silah yarışı, bu teknolojilerin gizli tutulmasını daha da önemli hale getiriyor. Yeni nesil teknolojiler (örneğin, RDE motorları) ve savunma sistemleri (SM-6 füzeleri), kara bütçeyle finanse edilen projeler arasında yer alabilir. Ancak, bu projelerin gizliliği, uluslararası silahlanma yarışını ve stratejik istikrarsızlık riskini artırabilir.

ABD’nin kara bütçesi, hipersonik silahlar gibi ileri teknoloji projelerini finanse eden gizli bir fon kaynağıdır. Dark Eagle ve CPS gibi bilinen projelerin yanı sıra, Skunk Works veya Area 51 gibi tesislerde geliştirilen “bilinmeyen” hipersonik silah projeleri spekülasyonlara yol açar. Yeraltı şehirleriyle bağlantılar, özellikle SubTropolis veya Area 51 gibi tesislerde mümkün olsa da, bu konuda somut kanıtlar sınırlıdır. Kara bütçenin şeffaflık eksikliği, etik ve güvenlik tartışmalarını körüklerken, hipersonik silahlar küresel stratejik dengeleri değiştirebilecek potansiyele sahiptir.