Pir Sultan Abdal: Türk Kültür Tarihinde İnanç, Şiir ve Direniş Mirası

1. Şahsiyet ve Efsane

Pir Sultan Abdal, 16. yüzyıl Anadolu’sunda yaşamış ve Alevi-Bektaşi kültürünün en önemli şair-ozanlarından biri olarak kabul edilen merkezi bir figürdür. Gerçek adı Haydar olan bu halk ozanı, Sivas’ın Yıldızeli ilçesine bağlı Banaz köyünde doğmuş ve yaşamış, 1590 yılında idam edilerek hayatını kaybetmiştir.¹ Onun hakkında kapsamlı, doğrulanabilir tarihi kayıtların sınırlı olması, bu şahsiyeti incelemeyi zorlu bir görev haline getirmektedir.³ Hakkındaki bilgilerin çoğu, nesilden nesile aktarılan şiirleri, menkıbeleri ve sözlü kültüre dayanan hikâyeler aracılığıyla günümüze ulaşmıştır.² Bu durum, Pir Sultan Abdal’ı basit bir biyografik figürden çok, tarih ve efsanenin bir sentezi olarak ele almayı gerekli kılmaktadır.

Bu yazı ana amacı, Pir Sultan Abdal’ın edebi, dini ve siyasi kimliklerini bir bütün içinde analiz etmek ve onun tarihi bir şahsiyetten, günümüze kadar gelen, direnişin, inanç otoritesinin ve kimlik mücadelesinin yaşayan, şekillendirilebilir bir sembolüne nasıl dönüştüğünü ortaya koymaktır. Yazı, onun trajik sonunu sadece bir siyasi idam olarak değil, aynı zamanda Alevi kimliğinin ve toplumsal adalet arayışının kalıcı bir sembolü olarak ele almaktadır.

2. 16. Yüzyıl Anadolu Bağlamı: Bir Kargaşa Coğrafyası

Pir Sultan Abdal’ın yaşamı, Osmanlı İmparatorluğu ile Safevi Devleti arasındaki yoğun dini ve siyasi rekabetin damgasını vurduğu bir döneme denk gelmektedir.² Bu çatışma, sadece iki büyük imparatorluk arasındaki bir askeri çekişme olmakla kalmamış, aynı zamanda Anadolu’daki Alevi ve Türkmen toplulukları üzerinde de derin etkiler bırakmıştır. 16. yüzyılda Anadolu, merkezi devletin otoritesine karşı çıkan ve “Celali isyanları” olarak bilinen yaygın halk hareketlerine sahne olmuştur. Bu isyanlar, artan baskı ve zulüm, vergi sistemi ve Türkmen aşiretlerinin göçebe yaşam tarzlarının kısıtlanması gibi nedenlerden kaynaklanmıştır.⁵

Dönemin Osmanlı yönetimi, merkezi otoritesini güçlendirme ve vergilendirme sistemini düzenleme çabası içindeydi.⁵ Bu durum, bağımsız yaşamaya alışmış Türkmen aşiretleri için “çekilmez bir baskı ve zulüm” olarak algılanmıştır.⁵ Osmanlı’nın bu politikaları, Türkmenlerin ekonomik olarak çaresiz kalmasına yol açmış ve bu toplulukların Safevilere yönelmesine neden olmuştur.⁵ Tarihi belgeler, Osmanlı devletinin bu eğilime karşı sert bir tutum sergilediğini göstermektedir. Örneğin, 1577 tarihli bir ferman, İran yanlısı olduğu düşünülen kişilerin farklı bahanelerle idam edilmesini emretmektedir.⁵ Bu tür belgeler, Pir Sultan’ın ve diğer Alevi önderlerinin karşılaştığı zulmün, sadece dini sapkınlık suçlamalarına değil, aynı zamanda devletin merkeziyetçi politikalarına karşı gösterilen siyasi muhalefete dayandığını kanıtlamaktadır. “Celali” adı, bu dönemin tüm halk hareketlerini kapsayan genel bir terim haline gelmiş, Pir Sultan’ın direnişinin de bu geniş sosyo-politik bağlamın bir parçası olduğunu vurgulamıştır.⁶

Aşağıdaki tablo, Pir Sultan Abdal’ın yaşamına denk gelen 16. yüzyıldaki belli başlı Celali isyanlarını kronolojik bir çerçevede sunarak, onun direnişinin izole bir olaydan ziyade, dönemin sistemik bir olgusu olduğunu pekiştirmektedir.

Ayaklanmanın Adı	Yıl	Coğrafya	Önder	Sonuç
Şahkulu Ayaklanması	1511	Teke-Antalya	Şahkulu Baba	Bastırıldı, Şahkulu öldürüldü ⁶
Nur Ali Halife Ayaklanması	1512	Tokat, Çorum, Amasya, Yozgat	Nur Ali Halife	Bastırıldı, ayaklanmaya katılanlar dağıtıldı ⁷
Şah Veli Ayaklanması	1519	Yozgat	Şah Veli	Bastırıldı, Şah Veli öldürüldü ⁶
Bozoklu Celal Ayaklanması	1518	Tokat, Amasya	Bozoklu Celal	Bastırıldı ⁷
Süklün Koca-Baba Zünnun Ayaklanması	1526	Anadolu	Süklün Koca, Baba Zünnun	Bastırıldı ⁶
Kalenderoğlu Ayaklanması	1527	Güneydoğu Anadolu	Kalender Çelebi	Bastırıldı, Kalender Çelebi öldürüldü ⁷

3. Pir Sultan Abdal: Yaşam, İnanç ve Liderlik

Pir Sultan Abdal, Alevi-Bektaşi inancındaki “yedi ulu ozandan” biri olarak anılmaktadır.⁴ Onun kimliğinin en önemli unsurlarından biri, adının başındaki “Pir” unvanıdır. Farsça kökenli olan bu kelime, sözlükte “ihtiyar, tecrübeli kimse” anlamına gelirken, tasavvufi bir terim olarak “mürşid” veya “veli” ile eşanlamlı kullanılmaktadır.⁹ Alevi geleneğinde “Pir”, talibine rehberlik eden, bilgi ve erdemiyle örnek teşkil eden, “gerçek inanç önderi” olarak kabul edilir.⁹ Takipçilerinin ona bu unvanla seslenmesi, onun ruhani otoritesinin ve topluluğu içinde sahip olduğu saygın konumun bir kanıtıdır.

Pir Sultan Abdal’ın inancı ve siyasi duruşu, şiirlerinde iç içe geçmiştir. O, eserlerinde Alevi inancının temel direkleri olan “Hak-Muhammed-Ali” motifini sıkça kullanmıştır.¹¹ Ayrıca, On İki İmam’a ve Ehl-i Beyt’e olan derin sevgi ve saygısını dile getirmiştir.⁴ Şiirleri, bir yandan mistik ve tasavvufi bir dünya görüşünü yansıtırken, diğer yandan toplumsal adaletsizlik ve zulme karşı bir duruş sergilemektedir.¹¹ Onun en önemli şiirsel ve siyasi ifadelerinden biri, “Şah-Yezit” zıtlığını kullanmasıdır. Şiirlerinde “Şah” kimliği, adalet ve doğruluğun simgesi olan Hz. Ali’nin yolunu temsil ederken, “Yezit” ise zalim, düzenbaz ve baskıcı yönetimi sembolize etmektedir.¹³ Bu dikotomi, onun siyasi mücadelesini dini bir görev haline getirmiştir.

Pir Sultan’ın bu duruşu, Osmanlı padişahının hem dünyevi hem de dini liderliği (Halife-Sultan) bir arada bulunduran otoritesine karşı doğrudan bir meydan okuma olarak değerlendirilmiştir.¹⁴ Pir Sultan, şiirlerinde Safevi hükümdarı Şah İsmail’e ve onun soyundan gelenlere olan bağlılığını ifade etmiştir.¹¹ Onun meşhur “Çeke sancağı götüre / Şah İstanbul’a otura” dizeleri, Osmanlı halifesinin yerine kendi inançlarının temsilcisi olan Şah’ın geçmesini arzulayan radikal bir siyasi çağrıdır.¹¹ Bu söylem, sadece bir isyan belirtisi değil, aynı zamanda Osmanlı Devleti’nin temelini oluşturan dini ve siyasi meşruiyete karşı bir karşı-iddia niteliği taşımaktadır. Onun idamına yol açan ana neden, bu siyasi ve dini meydan okumadır.

Pir Sultan Abdal: Tarihsel Gerçekler ve Folklorik Anlatılar Arasındaki Ayrım

Gerçek Adı: Haydar ¹

Doğum Yeri/Zamanı: Banaz köyü, Sivas.¹ 16. yüzyılın başında doğduğu düşünülmektedir.²

Ölüm Sebebi: Sivas’ta asılarak idam edilmiştir.²

Gerçekleştiği Dönem: 16. yüzyıl.¹

Ölüm Yılı: Yaklaşık 1590.¹

İlgili Figürler: Sivas Valisi Hızır Paşa ile ilişkisi folklorik anlatılara dayanmaktadır.¹¹

Hayat Anlatısı: Yaşamı hakkındaki bilgiler, daha çok şiirlerinden ve sözlü gelenekten türemiştir.²

Folklorik Anlatılar: Hızır Paşa’nın onun eski bir dervişi olduğu, ihaneti ve idamın öncesinde yaşananlar efsanevi bir şekilde anlatılır.¹⁶ Bazı anlatılarda idamdan kurtulduğu, sır olduğu veya bir köpek sayesinde kaçtığı rivayet edilir.¹⁹

4. Şiirsel Sanatı: Halkın Sesi

Pir Sultan Abdal’ın edebi mirası, Türk halk edebiyatı geleneğinin en parlak örneklerinden biridir. O, saray çevresinin yüksek zümre edebiyatından etkilenmeden, sözlü edebiyatın zenginliğini kullanarak kendi özgün dilini oluşturmuştur.³ Şiirlerinde çoğunlukla

koşma (11’li hece) ve semai (8’li hece) gibi halk şiiri nazım biçimlerini tercih etmiştir.⁴ Bu tercih, onun eserlerini halka ulaşılabilir ve onların duygularına hitap eden bir formda sunmuştur.

Pir Sultan’ın şiirleri, dini temaların yanı sıra toplumsal meselelere de yer veren bir uyarı niteliğindedir.¹¹ Deyişleri, çoğu zaman hile, vefasızlık, yoksulluk ve zulüm gibi dönemin sosyal sorunlarını ele almıştır.³ Şiirlerinin çoğu, Alevi inanç sisteminin temelini ve insan sevgisini ön plana çıkarmaktadır.¹⁵ Eserlerinde, bireysel özgürlük ve toplumsal barış gibi evrensel temalar işlenmiştir.¹⁵

Pir Sultan Abdal’ın edebi kimliğini ve mirasını anlamak için hayati bir nokta, “Pir Sultan Abdallar” olarak bilinen olgudur. Bu kavram, “Pir Sultan” adının tek bir kişiye ait olmadığını, aynı zamanda kendisini bu isimle tanıtan birçok başka halk ozanının da bulunduğunu ifade eder.²⁴ Bu geleneğin en önemli yönü, Pir Sultan’ın idamını anlatan şiirlerin bizzat kendi tarafından yazılmamış olmasıdır.²⁵ Onun kızı Sanem ve diğer takipçileri, onun

mahlasını (takma adını) kullanarak onun idamını ve direnişini anlatan şiirler kaleme almıştır.²⁵ Bu durum, onun idam hikâyesinin, topluluğu tarafından bilinçli olarak oluşturulup yaşatılan edebi ve siyasi bir direniş biçimi olduğunu göstermektedir. Bu kolektif

mahlas geleneği, Pir Sultan’ın kimliğini tek bir tarihi figürden, susturulamayan ve nesiller boyu devam eden kolektif bir direniş sesine dönüştürmüştür.²⁵

5. Hızır Paşa Efsanesi: Bir İhanet ve Şehitlik Anlatısı

Pir Sultan Abdal’ın hayat hikayesinin en dramatik ve en çok bilinen kısmı, onun Sivas Valisi Hızır Paşa tarafından idam edilmesidir.¹¹ Folklorik anlatılar, Hızır Paşa’yı Pir Sultan’ın yedi yıl hizmetinde bulunmuş eski bir öğrencisi olarak tanıtır.¹⁷ Vali olduktan sonra eski ustasına ihanet eden Hızır Paşa, Pir Sultan’ı makamına davet eder. Pir Sultan, Hızır Paşa’nın haramla kazanılmış olduğunu düşündüğü ikramları geri çevirir ve hatta bu yiyecekleri köpeklerinin bile yemeyeceğini söyler.¹⁶ Bu sözler üzerine hapse atılan Pir Sultan’dan, içinde “şah” kelimesi geçmeyen üç şiir söylemesi istenir. Ancak Pir Sultan, inancından ve siyasi duruşundan dönmeyerek bu talebi reddeder ve sonuç olarak idam edilir.¹⁸

Bu hikâye, Alevi toplumu içinde derin bir yankı uyandırmış olsa da, tarihsel kaynaklar bu anlatının doğruluğu konusunda belirsizlikler içermektedir. Tarihsel kayıtlar, 16. yüzyıl Sivas’ında görev yapmış birden fazla Hızır Paşa olduğunu göstermekte, ancak bunlardan hangisinin Pir Sultan’ı idam ettiğine dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır.²⁷ Bu tarihsel belirsizlik, Hızır Paşa hikâyesinin daha çok sembolik bir işlev taşıdığını göstermektedir.

Hızır Paşa anlatısı, tarihsel bir gerçeklikten ziyade, Alevi toplumunun yaşadığı zulüm ve dışlanmışlığı anlatan güçlü bir alegori işlevi görmektedir. Hikâye, dünyevi makam ve güç için manevi değerlerini ve kendi köklerini terk edenlerin ihanetini simgelemektedir. Bu durum, Alevi toplumunun maruz kaldığı zulmü, kendi içlerinden çıkan ve sisteme entegre olan bireylerin ihaneti üzerinden açıklamaktadır. Aynı zamanda, bu efsane, Pir Sultan’ın inancından taviz vermeyen, onurlu ve dik duruşunu vurgulayarak, Alevi direnişinin kalıcı bir sembolü haline gelmesini sağlamıştır.¹⁸

6. Kalıcı Miras: Şehitten Modern Bir Sembole

Pir Sultan Abdal’ın idamı, onu Alevi-Bektaşi inancının en önemli şehitlerinden biri haline getirmiştir.² Onun direniş sembolü kimliği, özellikle 20. yüzyılda sol ve sosyalist hareketler tarafından yeniden keşfedilerek, toplumsal adaletsizliklere karşı evrensel bir figüre dönüşmüştür.²⁹

Günümüzde, Pir Sultan Abdal’ın mirası kültürel kurumlar aracılığıyla yaşatılmaktadır. Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) gibi kuruluşlar, onun adını taşıyan cemevleri ve kültür merkezleri inşa ederek ³², onun anısını festivaller ve kültürel etkinliklerle yaşatmaktadır.¹⁵ Bu dernekler, onun felsefesini ve adalet arayışını modern döneme taşımaktadır.

Pir Sultan Abdal’ın mirası, güncel siyasi tartışmalarda da aktif olarak yer almaktadır. Alevi örgütleri, eşit vatandaşlık, laiklik ve zorunlu din derslerinin kaldırılması gibi taleplerini dile getirirken, bu mücadeleyi Pir Sultan’ın zulme karşı direnişinin bir devamı olarak görmektedir.³¹ PSAKD’nin “Siyasal Alevi” söylemine karşı yaptığı açıklama, Alevilerin hak ve özgürlük taleplerinin politik bir çıkar değil, Pir Sultan’ın temel insan hakları ve toplumsal adalet mücadelesinin bir parçası olduğunu vurgulamaktadır.³¹ Bu durum, onun mirasının sadece dini bir figür olarak değil, aynı zamanda modern Türkiye’deki toplumsal ve siyasi mücadelenin de bir sembolü olarak ne kadar güçlü bir şekilde ayakta durduğunu göstermektedir.

Pir Sultan Abdal’ın mirası, yerel bir isyan figüründen, baskı altındaki tüm topluluklar için evrensel bir direniş sembolüne evrilmiştir. Onun Sivas’ın Banaz köyündeki direnişi, şiirleri, folklorik anlatıları ve modern aktivist hareketler aracılığıyla bir zamana ve mekâna hapsolmadan, sürekli yenilenen ve ilham veren bir mirasa dönüşmüştür.

7. Daima Var Olan Figür

Pir Sultan Abdal’ın kimliği, tarihi bir ozanın ötesine geçerek, bir inanç liderinin, bir şairin ve bir şehidin birleşimini temsil etmektedir. Tarihsel olarak doğrulanması zor olan hayat hikayesi, şiirleri ve takipçileri tarafından bir direniş anlatısına dönüştürülmüştür. “Pir Sultan Abdallar” olgusu ve Hızır Paşa efsanesi, onun mirasının ne kadar güçlü bir şekilde kolektif hafızada yer ettiğini ve bir kişinin hikayesinin bir topluluğun hikayesine dönüştüğünü göstermektedir. Onun mirası, sadece Alevi-Bektaşi topluluğunun değil, aynı zamanda toplumsal adalet, özgürlük ve insan hakları için mücadele eden herkesin ortak sembolü haline gelmiştir. Pir Sultan Abdal’ın kalıcı gücü, onun tarihi bir figürden yaşayan, ölümsüz bir sembole dönüşmesinde yatmaktadır. Bu dönüşüm, onun zulme karşı sarsılmaz duruşunun hiçbir otorite tarafından susturulamayacağının en güçlü kanıtıdır.

Alıntılanan çalışmalar

Pir Sultan Abdal – Biyografya, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.biyografya.com/tr/biographies/pir-sultan-abdal-953934e5
Pir Sultan Abdal – Wikipedia, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/Pir_Sultan_Abdal
Pir Sultan Abdal, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.ktb.gov.tr/EN-117865/pir-sultan-abdal.html
Pir Sultan Abdal – YolPedia | Kütüphâne, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://yolpedia.eu/psa/
ibrahim aslanoğlu’na göre “pir sultan abdallar” ve 16 … – DergiPark, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2788374
1511-1527 Arası Alevi Ayaklanmaları – PİRHA, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://pirha.org/1511-1527-arasi-alevi-ayaklanmalari-44152.html/02/03/2017/
PİR SULTAN ABDAL KÜLTÜR SANAT DERGİSİ’NDE SUNULAN ALEVİLİK – İstanbul Üniversitesi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/48681.pdf
PİR SULTAN ABDAL – Dr. Ismail Kaygusuz, erişim tarihi Eylül 17, 2025, http://www.ismailkaygusuz.com/index.php/makalelerim/arastirma-inceleme-makaleleri/284-pir-sultan-abdal
Pîr / Pir – Alevipedia, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://alevipedia.org/tr/thema/pir-pir/
Aydınlanalım: Alevi inancında Pir/Piro, sadece gerçek inanç önderlerine sıfat olarak kullanılır! – Yeni Vatan Gazetesi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.yenivatan.at/aydinlanalim-alevi-inancinda-pir-piro-sadece-gercek-inanc-oenderlerine-sifat-olarak-kullanilir/
Pîr Sultan Abdal – Vikipedi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://tr.wikipedia.org/wiki/P%C3%AEr_Sultan_Abdal
PÎR SULTAN ABDAL – TDV İslâm Ansiklopedisi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://islamansiklopedisi.org.tr/pir-sultan-abdal
Pir Sultan Abdal’ın Deyişlerinde Animizmin ve İslâmiyet Öncesi Eski Türk İnançlarının İzleri, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/gulseren_ozdemir_pir_sultan_abdal_animizm_inanclar.pdf
Pir Sultan Abdal | Prof. Dr. Ahmet SALTIK MD, BA, LLM, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://ahmetsaltik.net/tag/pir-sultan-abdal/
Pir Sultan Abdal – Furkan Kasabalı – Prezi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://prezi.com/p/ayljw_7d0m4u/pir-sultan-abdal/
PÎR SULTAN ABDAL – Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/pir-sultan-abdal
Haftanın Efsanesi: Pir Sultan Abdal – Haber Hürriyeti, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.haberhurriyeti.com/makale/19934580/murat-cokureten/haftanin-efsanesi-pir-sultan-abdal
İKİ DEVLET KARŞISINDA PİR SULTAN ABDAL – Edebistan.com, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://edebistan.com/oykuler/iki-devlet-karsisinda-pir-sultan-abdal
Banaz’dan Dersim’e Pir Sultan Abdal (Belgesel) – YouTube, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=apAOsGVALf8
PİR SULTAN ABDAL VE SİVAS KAYNAKLI CÖNKLERDE BAZI ŞİİRLERİ* Doğan … – Doğan Kaya, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://dogankaya.com/fotograf/pir_sulltan_ve_conklerdeki_siirleri.pdf
Pir Sultan Abdal: Encounters with Persona in Alevi Lyric Song – Oral Tradition Journal, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://journal.oraltradition.org/wp-content/uploads/files/articles/26i/09_26.1.pdf
ibrahim aslanoğlu’na göre “pir sultan abdallar” ve 16. yüzyılda alevî – DergiPark, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2788374
Bir halden anlamaz cahile, kul eyledi zaman bizi…!!! Pir Sultan Abdal Sözleri…. – YouTube, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=UBk_TvVwsZI
Doğan Kaya-Cönklerden Gün Işığına: Abdal Mahlaslı Halk Şairleri, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://turkoloji.cu.edu.tr/HALK%20EDEBIYATI/28.php
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ PİR SULTAN ABDAL MAHLASLI GÜFTELER ÜZERİNDE EDEBÎ VE, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://polen.itu.edu.tr/bitstream/11527/12594/1/405011014.pdf
Alevilikte Inanç – Seyyid Hakkı – Koca Haydar (Pir Sultan) Ocağı, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.uludivan.de/Koca-Haydar–k1-Pir-Sultan-k2–Oca%26%23287%3B%26%23305%3B.htm
Pir Sultan Abdal – ESKI ESERLER, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.eskieserler.net/yazardetayi.php?id=760&gorev=9&page=4
Pir Sultan Abdal neden öldürüldü?-2: Sonun başlangıcı – Birgün Gazetesi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.birgun.net/makale/pir-sultan-abdal-neden-olduruldu-2-sonun-baslangici-379480
İNANÇ SEMBOLLERİ VE ÖĞRENCİ ALGISI Symbols of Faith And Student’s Perception of Them – Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://cms.hacibayram.edu.tr/api/files/1/Hac%C4%B1bayram%20AHBV/hbektasveli(tr-TR)/4.%20Uluslaras%C4%B1/%C4%B0NAN%C3%87%20SEMBOLLER%C4%B0%20VE%20%C3%96%C4%9ERENC%C4%B0%20ALGISI%20-%20%C4%B0smet%20%C3%87ET%C4%B0N.pdf
Pir Sultan Abdal Heykeli ve Festivali – Memorialize Turkey, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://memorializeturkey.com/tr/memorial/pir-sultan-abdal-heykeli-ve-festivali
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği’nden ‘Siyasal Alevi’ söylemi uyarısı – İlke TV, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://ilketv.com.tr/pir-sultan-abdal-kultur-derneginden-siyasal-alevi-soylemi-uyarisi/
Pir Sultan Abdal Kültür Merkezi ve Cemevi – Çankaya Belediyesi, erişim tarihi Eylül 17, 2025, https://www.cankaya.bel.tr/hizmetler/pir-sultan-abdal-kultur-merkezi-ve-cemevi